[phpBB Debug] PHP Notice: in file /includes/db/mysqli.php on line 43: mysqli_connect() [function.mysqli-connect]: Headers and client library minor version mismatch. Headers:50545 Library:50636
[phpBB Debug] PHP Notice: in file /includes/session.php on line 1007: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /includes/functions.php:3493)
[phpBB Debug] PHP Notice: in file /includes/session.php on line 1007: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /includes/functions.php:3493)
[phpBB Debug] PHP Notice: in file /includes/session.php on line 1007: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /includes/functions.php:3493)
[phpBB Debug] PHP Notice: in file /includes/functions.php on line 4284: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /includes/functions.php:3493)
[phpBB Debug] PHP Notice: in file /includes/functions.php on line 4286: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /includes/functions.php:3493)
[phpBB Debug] PHP Notice: in file /includes/functions.php on line 4287: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /includes/functions.php:3493)
[phpBB Debug] PHP Notice: in file /includes/functions.php on line 4288: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /includes/functions.php:3493)
 Tales z Miletu
Biuro Konstrukcji Elektronicznych






teraz jesteś Znani Matematycy
Tales z Miletu
Tales z Miletu

Tales z Miletu Tales z Miletu, żył na przełomie VII i VI w. p.n.e., postać na półlegendarna otoczona tajemnicą. Wiadomo na pewno, że żył w Milecie w czasie, gdy w Lidii panowali Alyattes i Krezus, w Medii - Kyaksares i Astiages, w Persji - Cyrus II, a Atenami rządził Solon. Jego lata życia przyjmuje się na ok. 624 – 547 p.n.e.
Był technikiem, astronomem, meteorologiem, matematykiem, kupcem, politykiem, podróżnikiem, teologiem i filozofem. Istnieje wiele sprzeczności co do jego pochodzenia; miał być on Żydem, Fenicjaninem lub też Grekiem. Prawdopodobnie jego sława i dokonania wywołały zazdrość tych narodowości i z tego też powodu istnieją różne zapiski historyczne o jego rodowodzie. Niezależnie jednak od tych spekulacji genealogicznych, Tales był Grekiem zarówno ze sposobu myślenia, jak i z poczucia przynależności do kultury greckiej.

Tales jako podróżnik

       Brał on aktywny udział w życiu politycznym i gospodarczym swojego miasta. Utrzymywał ożywione stosunki handlowe z Egiptem, Fenicją i Babilonią, dokąd eksportowano cenione wówczas tkaniny miletańskie. To było powodem, iż do krajów tych odbywał częste podróże. I prawdopodobnie wtedy zapoznał się z osiągnięciami matematyki i astronomii Egiptu i Babilonii. Korzystając ze zdobytej wiedzy w podróżach przepowiedział zaćmienie słońca na dzień 28 V 585 r. p.n.e. - jak opisał żyjący 150 lat później Herodot. Tak podają zapiski, jednak w rzeczywistości trudno uwierzyć, że można było przepowiedzieć dokładnie zaćmienie Słońca, mając fałszywy obraz budowy kosmosu. Tales nie miał, bo mieć nie mógł, wiedzy potrzebnej do jakichkolwiek przewidywań astronomicznych. Nie wiedział przede wszystkim, że Ziemia jest kulista. Ten zadziwiający fakt można jednak wytłumaczyć. Herodot twierdzi, że Tales mówił o zaćmieniu mającym nastąpić w ciągu roku. Wskazanie jednak przez Talesa roku 585 p.n.e. było poparte obliczeniami na podstawie obserwacji kolejno się powtarzających zaćmień Słońca i Księżyca. A obserwacje te były prowadzone przez wiele stuleci przez Egipcjan i Babilończyków. W ich wyniku ustalono, że zaćmienia powtarzają się w przybliżeniu co osiemnaście lat.

Tales jako filozof

       Tales był założycielem jońskiej szkoły filozofów przyrody. Uważany jest za jednego z "siedmiu mędrców" starożytności i za ojca nauki greckiej. Starał się odszukać podstawowy pierwiastek, od którego pochodzą wszystkie inne, i uznał wodę za źródło świata i życia. Według Talesa każda rzecz materialna składała się z wody, czy to kamień, zwierzę czy drzewo. To pierwotne tworzywo materialne pozostaje zawsze sobą, zawsze trwa, zmieniają się tylko jego stany. Dodatkowo twierdził, że przemiana wody w inną formę nie potrzebuje żadnej energii zewnętrznej, wyższej, jaką mogłaby stanowić dusza. Woda była wszechobecnym bogiem a zarazem tworzywem dla istnień i rzeczy. Dlaczego akurat woda ? Istnieje założenie, że Tales dużo podróżował po Egipcie i Babilonie, których pierwsza cywilizacja była położona nad Nilem, a druga między Eufratem a Tygrysem. Obie uzależnione były od corocznych wylewów i pozostawiania warstw urodzajnych mułów warunkujących jakikolwiek rozwój upraw, które stanowiły tam podstawę wyżywienia. W takich warunkach lud skłonny był uwierzyć, że to woda daje początek wszystkiemu. Poza tym Tales twierdził, że Ziemia unosi się na wodzie, płynąc jak kloc drewniany. Na olbrzymich masach wody unosi się to wszystko, co istnieje, a Ziemia jako pływająca wyspa jest tylko chwilowym tworem wodnym, pewną modyfikacją wody. Myśl ta mogła się zrodzić w głowie Talesa podczas jego podróży morskich. W teorii Talesa nie było już miejsca na ingerencję sił nadprzyrodzonych, które pojawiały się w mitologii greckiej. Wylew Nilu czy trzęsienie ziemi to nie następstwa gniewu bogów, lecz zjawiska fizyczne, wywołane ruchami wody. Z drugiej jednak strony uważał, że "wszystko jest pełne bogów". Tales nie widział różnicy między istotami żywymi a przedmiotami nieożywionymi, utożsamiał duszę, czyli życie (psyche), z przyczyną ruchu, powołując się na magnez, który porusza żelazo. Zresztą pogląd ten jest zgodny z ogólnym przekonaniem Greków starożytnych, że pierwotną i ostatnią własnością duszy jest jej zdolność do ruchu.

Tales jako matematyk

       W karierze naukowej Talesa najważniejsze były odkrycia matematyczne. Jednym z nich było wprowadzenie do Grecji geometrii na podstawie tego, co poznał w Egipcie. Tales uchodzi za pierwszego matematyka, który pytał "dlaczego", a nie "jak" , czym dotychczas zajmowali się matematycy egipscy i babilońscy. Talesa uznajemy za tego, który łącząc teorię z praktyką zbudował fundamenty geometrii jako nauki dedukcyjnej, której ukoronowaniem były "Elementy" Euklidesa.

Jednym z twierdzeń geometrii elementarnej, sformułowanej przez Talesa, jest twierdzenie o następującej treści:

"Jeśli ramiona kąta przeciąć dwiema równoległymi, to długości odcinków wyznaczonych przez te proste na jednym ramieniu kąta są proporcjonalne do długości odpowiednich odcinków na drugim ramieniu kąta".


Talesowi z Miletu przypisuje się również autorstwo następujących twierdzeń:
1) o przepołowieniu koła przez średnicę,
2) dwa kąty przy podstawie trójkąta równoramiennego są równe,
3) jeżeli dwie linie proste przecinają się, przeciwległe kąty są równe,
4) kąt wpisany w półkole jest kątem prostym,
5) trójkąt jest określony, jeżeli dana jest jego podstawa i kąty przy podstawie.

 

Twierdzenie ostatnie używane było m. in. do pomiaru odległości okrętów na morzu jak również do pomiaru wysokości piramid.

cron